عبد الملك الثعالبي النيسابوري ( مترجم : رضا انزابى نژاد )
12
ثمار القلوب في المضاف و المنسوب ( فارسى )
يعنى : مبادا با سختيهايى روبرو باشيد كه مرد سست و گران جان بگويد : اى مار كر باش . نيز ابنة الجبل به مار بسيار خطرناك گويند كه از ترس آن كسى به كوهى - كه آن مار در آن باشد - نزديك نتواند شد ؛ به چنين مارى « حية الوادى » نيز گفتهاند . و « ابنة الجبل » به بلاى سخت نيز گفته مىشود . ابنة الكزم : دختر رز ، شراب . شاعرى گفته : بنات الكروم تسلّى الهموم * و تحيى السرور و تنفى العدم و تبسط بالجود كفّ البخيل * و تذهب من حشمة المحتشم يعنى : شراب اندوهان را آرامش مىبخشد و شادمانى را زنده ، و نيستى و مرگ را نفى مىكند . دست زفت و بخيل را به بخشش مىگشايد و حشمت و بزرگيهاى [ بىبنياد ] محتشمان را از ميان مىبرد ابهام الحبارى - ابهام القطا . ابهام الضّبّ . هر چيز كوتاهى را به انگشت شست سوسمار مانند كنند و گويند : فلان چيز از انگشت شست سوسمار نيز كوتاهتر است همان گونه كه گويند : اقصر من ابهام القطا : كوتاهتر از شست مرغ سنگخوار ، و اقصر من ابهام الحبارى : كوتاهتر از شست هوبره . شاعر گفته : و كفّ ككفّ الضّبّ بل هى اقصر . يعنى : كفى چون كف سوسمار حتى از آن نيز كوتاهتر . و عرب فراخى كف دست را مىستايد و تنگى و كوچكى را مىنكوهد . در صفت پيامبر ( ص ) آمده كه : كه كف دست آن حضرت پهن بود . ابهام القطا . عرب در مثل گويد « اقصر من ابهام القطا » : كوتاهتر از شست مرغ سنگخوار . جرير گويد :